> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://handbook.musescore.org/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://handbook.musescore.org/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/pickup-and-non-metered-measures.md).

# Opmaat en maten met afwijkende duur

## Een opmaat maken

Een **opmaat**, ook wel **upbeat** of **anacrouse** genoemd, is een gedeeltelijke of onvolledige maat aan het begin van een partituur of sectie.

**Opmerking**: Volgens de conventie begint de maatnummering bij de eerste *volledige* maat.

### Het specificeren van de duur van de opmaat tijdens het aanmaken van een partituur.

1. Klik op de knop onder [Maten](/nl/basics/setting-up-your-score.md#measures) in de "Aanvullende partituurinformatie" pagina (pagina 2) van het [Nieuwe partituur](/nl/basics/setting-up-your-score.md) dialoogvenster.
2. Vink "Maak opmaat" aan.
3. Kies een onderliggende maatsoort met behulp van de beschikbare velden.

### Een maat omzetten in een opmaat.

1. Klik met de rechtermuisknop op de maat en kies [Maat-eigenschappen](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-properties.md).
2. In het gedeelte **Maatduur** naast 'Werkelijk', kies je een onderliggende 'maatsoort'.
3. Klik op `Toepassen` en `OK`.
   * Je kunt ook de knoppen `←` (vorige) of `→` (volgende) gebruiken om een ​​aangrenzende maat te configureren.

Het is een gangbare praktijk om een ​​gedeelte van dezelfde duur als de opmaat weg te laten uit de laatste maat van het stuk of uit hetzelfde herhalingsgedeelte. Dezelfde methode om de maat in te korten is hier van toepassing.

## Een maat met afwijkende duur maken

Een maat met afwijkende duur is een maat die korter of langer duurt dan de aangegeven maatsoort.

Een maat met een duur *minder* dan de aangegeven maatsoort kan op precies dezelfde manier worden gecreëerd als een opmaat (zie hierboven).

Hieronder worden andere manieren beschreven om maat met afwijkende duur te maken:

### Noten en rusten invoegen

Extra noten/rusten kunnen in een maat worden ingevoegd met behulp van een sneltoets of via een speciale invoermodus genaamd **Invoegmodus**:

#### Een sneltoets gebruiken

1. Selecteer de noot of rust in de partituur waaraan je noten/rusten wilt toevoegen.
2. Activeer de noteninvoermodus.
3. Selecteer een [duur](/nl/basics/entering-notes-and-rests.md#selecting-duration).
4. Druk op `Ctrl`+`Shift` (Mac: `Cmd`+`Shift`) terwijl je de noot/rust toevoegt via het toetsenbord of de muis.

#### De invoegmodus gebruiken

1. Zorg ervoor dat het element is geselecteerd waar je noten/rusten wilt invoegen.
2. Klik en houd het pictogram voor het invoeren van notities ingedrukt en selecteer **Invoegen** (of als Invoegen de huidige standaardoptie is, druk dan gewoon op N).
3. Voer een noot of rust in zoals je dat in de staptijd modus zou doen. Elke noot wordt ingevoegd vóór de huidige cursorpositie.
4. Verplaats de cursor indien nodig naar voren of naar achteren (met de pijltjes toetsen) om het invoegpunt te wijzigen.

Als de totale duur van de noten en rusten binnen een maat op enig moment niet overeenkomt met de maatsoort, wordt er een klein + of - teken boven de maat weergegeven.

### Maten samenvoegen

Met dit commando worden geselecteerde maten samengevoegd tot één maat.

*Methode A. Om slechts twee maten samen te voegen*:

1. Selecteer de maatstreep tussen de twee maten.
2. Druk op `Ctrl`+`Del` of selecteer `Gereedschappen`→`Verwijder geselecteerd bereik`.

*Methode B. Om een ​​willekeurig aantal maten samen te voegen*:

1. Selecteer de maten die je wilt samenvoegen.
2. Selecteer in de menubalk `Gereedschappen`→`Maten`→`Voeg de geselecteerde maten samen`.

**Opmerkingen**: (1) Als je maten selecteert op slechts één notenbalk in een partituur met meerdere notenbalken, worden dezelfde maten in elke notenbalk van het systeem samengevoegd. (2) Waardestrepen worden mogelijk automatisch aangepast.

### Een maat splitsen

Met dit commando wordt een maatstreep vóór een geselecteerde noot geplaatst, waardoor de maat in tweeën wordt gedeeld.

Gebruik een van de volgende methoden:

* Selecteer een noot; houd vervolgens `Ctrl` ingedrukt en klik op een maatstreep in een palet.
* Houd `Ctrl` ingedrukt en sleep een maatstreep (vanuit een palet) naar een noot.
* Selecteer een noot. Selecteer vervolgens in de menubalk `Gereedschappen`→`Maten`→`Splits de maat voor de geselecteerde noot/rust`.

## Zie ook

* [Werken met muziek zonder maatsoort](/nl/alternative-notation/mensural-notation-and-mensurstrich.md#working-with-non-metered-music).

Andere pagina's over maten:

* [Maatnummering](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-numbering.md)
* [Helemaatsrusten en meermaatsrusten](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-and-multimeasure-rests.md)
* [Maat eigenschappen](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-properties.md)
* [Maten toevoegen en verwijderen](/nl/basics/adding-and-removing-measures.md)
* [Mensurale notatie en Mensurstrich](/nl/alternative-notation/mensural-notation-and-mensurstrich.md)


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter, and the optional `goal` query parameter:

```
GET https://handbook.musescore.org/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/pickup-and-non-metered-measures.md?ask=<question>&goal=<endgoal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is optional and describes the broader end goal you are ultimately trying to accomplish on behalf of the user. GitBook uses it to tailor the answer towards what is most useful for that goal.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.