Helemaatsrusten en meermaatsrusten
Helemaatsrusten
Een helemaatsrust lijkt op een hele rust, maar staat in het midden van een maat en geeft aan dat de hele maat (of een stem daarin) stil is:
Het wordt veelvuldig gebruikt in alle maatsoorten (behalve 4/2 en 8/4, waarin vaak dubbele hele rusten worden gebruikt).
Om een of meer volledige rusten te maken
Gebruik de volgende methode als alle geselecteerde maten 'standaard' zijn, d.w.z. zonder aangepaste duur:
Druk op
Del(Mac:Backspace).
Als een of meer van de maten een aangepaste duur bevatten, gebruik dan in plaats daarvan de volgende methode:
Druk op
Ctrl+Shift+Del(Mac:Cmd+Shift+Backspace).
Om een helemaatsrust in een bepaalde stem te maken
Geef in de juiste stem een rust die de hele maat beslaat
Zorg ervoor dat de rest geselecteerd is en druk vervolgens op
Ctrl+Shift+Del(Mac:Cmd+Shift+Backspace).
Als de stem alleen rusten bevat, kun je de eerste rust selecteren en de conversietoets activeren.
Meermaatsrusten
Een meermaatsrust wordt gebruikt om een reeks lege maten aan te geven, waarbij het aantal maten wordt weergegeven door een cijfer boven/onder de notenbalk. De dikke balk die op de notenbalk wordt getekend, wordt een H-balk genoemd.
Meermaatsrustsen in- en uitschakelen
Meermaatsrusten kunnen worden in- of uitgeschakeld met de sneltoets Ctrl+Shift+M (Mac: Cmd+Shift+M) of door Meermaatsrusten aan te vinken in Opmaak -> Stijl -> Rusten.
Meermaatsrusten kunnen onafhankelijk van elkaar in de partituur en de instrumentpartijen worden in- of uitgeschakeld. Standaard zijn ze uitgeschakeld in de partituur en ingeschakeld in de instrumentpartijen.
Standaard worden, indien meerstemmige rusten zijn ingeschakeld, alle opeenvolgingen van twee of meer lege maten automatisch omgezet in meerstemmige rusten. Je kunt het minimum aantal lege maten wijzigen dat nodig is voordat ze worden gecombineerd tot een meerstemmige rust; zie Meermaatsrust stijl, hieronder.
Meermaatsrust onderbreken
Meermaatsrusten worden automatisch onderbroken op belangrijke punten, zoals dubbele maatstrepen, repetitietekens, veranderingen in toonsoort of maatsoort, sectie-einden, enz.
Je kunt er echter voor kiezen om een meermaatsrust elders te onderbreken, zoals hieronder beschreven.
Meermaatsrusten uitschakelen in de partituur of de partij
Klik met de rechtermuisknop op de maat waar je de meermaatsrust wilt onderbreken en selecteer Maat-eigenschappen
Vink Onderbreek meermaatsrust in het dialoogvenster aan
Klik op OK
Schakel meermaatsrust opnieuw in.
Meermaatsrust eigenschappen
Je kunt de eigenschappen van meermaatsrusten bewerken in het Meermaatsrust gedeelte van het Eigenschappen paneel:
Getal zichtbaar: Of het aantal maten moet worden weergegeven
Getal correctie: Pas de verticale positie van het getal aan ten opzichte van de standaardpositie.
Meermaatsrust stijl
Uitgebreide stijlinstellingen voor meermaatsrusten zijn beschikbaar in Opmaak -> Stijl onder Rusten en dan Meermaatsrusten. Om een van de instellingen te wijzigen, moet het vakje naast Meermaatsrusten aangevinkt zijn.
Minimum aantal lege maten: Het aantal opeenvolgende lege maten dat nodig is voordat een meermaatsrust wordt gecreëerd. De standaardwaarde is 1, wat misschien onlogisch lijkt, maar dit komt doordat een rust voor één maat qua opmaak en afstand nog steeds als meermaatsrust kan worden beschouwd. Als je meermaatsrust wilt gebruiken, maar niet wilt dat rusten voor één maat op welke manier dan ook als meermaatsrust worden beschouwd, stel je deze waarde in op 2 (of hoger).
Voor enkele lege maat (deze opties zijn alleen beschikbaar als Minimum aantal lege maten is ingesteld op 1):
Gebruik normale rust: noteer als een normale rust (meestal een hele rust). Het selectievakje Toon cijfer '1' bepaalt of er een '1' moet verschijnen.
Gebruik H-balk: gebruik in plaats daarvan een H-balk. Deze optie is niet beschikbaar als Oude stijl meermaatsrusten is ingeschakeld.
Meermaatsrusten vereisen over het algemeen meer horizontale ruimte naarmate ze meer maten bevatten. Met deze opties kun je precies bepalen hoe dit moet gebeuren.
Proportioneel aan maatsoort: de breedte van meermaatsrusten varieert afhankelijk van de maatsoort; zo vereist een rust van twee maten in een 4/4-maat meer ruimte dan een rust van twee maten in een 3/4-maat.
Vast, gebaseerd op de maatsoort: de breedte van meermaatsrusten varieert niet afhankelijk van de maatsoort; alle tweemaatsrusten hebben bijvoorbeeld dezelfde ruimte nodig. Je kunt de maatsoort opgeven die als basis voor deze berekening dient. De standaardwaarde, 2/4, betekent dat een rust van één maat (wanneer deze als een meermaatsrust wordt behandeld) dezelfde ruimte nodig heeft als een lege 2/4 maat.
Minimum breedte: de minimale breedte van een meermaatsrust
Begrens breedte na: bij meermaatsrusten is geen extra ruimte meer nodig zodra het aantal maten dit maximum overschrijdt.
Verticale positie: de standaard verticale positie van het cijfer (standaard een halve spatie boven de notenbalk)
Onderbreek H-balk bij overlap met het getal: of de H-balk onderbroken moet worden wanneer het getal zodanig verschoven is dat het overlapt.
Centreer tussen notenbalken bij instrumenten met meerdere notenbalken: indien aangevinkt, verschijnt het getal bij een rust over meerdere maten op een instrument met meerdere notenbalken gecentreerd tussen elk paar aangrenzende notenbalken (de instelling Verticale positie is dan niet van toepassing). Indien niet aangevinkt, verschijnt het getal op elke notenbalk.
Horizontale lijndikte: de dikte van de horizontale lijn van een H-balk.
Marge binnen maatstrepen: de afstand tussen de maatstreep en de verticale streep van de H-balk, aan beide uiteinden.
Verticale lijndikte: de dikte van de verticale lijnen die aan beide uiteinden van de H-balk verschijnen.
Verticale lijnlengte: de lengte van de verticale lijnen van de H-balk.
Oude stijl meermaatsrsusten worden aangegeven als combinaties van hele en dubbele hele rusten. Om deze stijl te gebruiken, vink je het vakje aan. De volgende opties worden dan beschikbaar:
Maximum aantal maten: het maximale aantal maten dat op deze manier genoteerd kan worden. Hierna wordt een H-balk gebruikt.
Afstand van symbolen: de afstand tussen de symbolen van de rust.
Zie ook
Andere pagina's over maten:
Laatst bijgewerkt
Was dit nuttig?