# Helemaatsrusten en meermaatsrusten ## Helemaatsrusten Een helemaatsrust lijkt op een hele rust, maar staat in het midden van een maat en geeft aan dat de hele maat (of een stem daarin) stil is:
Measure rest
Het wordt veelvuldig gebruikt in alle maatsoorten (behalve 4/2 en 8/4, waarin vaak dubbele hele rusten worden gebruikt). ### Om een ​​of meer volledige rusten te maken Gebruik de volgende methode als alle geselecteerde maten 'standaard' zijn, d.w\.z. zonder [aangepaste duur](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-properties.md#measure-duration): 1. [Selecteer](/nl/basics/selecting-elements.md) een maat of [bereik](/nl/basics/selecting-elements.md#selecting-a-range-of-measures-and-staves) van maten. 2. Druk op `Del` (Mac: `Backspace`). Als een of meer van de maten een [aangepaste duur](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-properties.md#measure-duration) bevatten, gebruik dan in plaats daarvan de volgende methode: 1. [Selecteer](/nl/basics/selecting-elements.md) een maat of [bereik](/nl/basics/selecting-elements.md#selecting-a-range-of-measures-and-staves) van maten. 2. Druk op `Ctrl`+`Shift`+`Del` (Mac: `Cmd`+`Shift`+`Backspace`). ### Om een ​​helemaatsrust in een bepaalde stem te maken 1. Geef in de juiste stem een ​​rust die de hele maat beslaat 2. Zorg ervoor dat de rest geselecteerd is en druk vervolgens op `Ctrl`+`Shift`+`Del` (Mac: `Cmd`+`Shift`+`Backspace`). Als de stem alleen rusten bevat, kun je de eerste rust selecteren en de conversietoets activeren. ## Meermaatsrusten Een meermaatsrust wordt gebruikt om een ​​reeks lege maten aan te geven, waarbij het aantal maten wordt weergegeven door een cijfer boven/onder de notenbalk. De dikke balk die op de notenbalk wordt getekend, wordt een H-balk genoemd.
Multimeasure rests
### Meermaatsrusten in- en uitschakelen Meermaatsrusten kunnen worden in- of uitgeschakeld met de sneltoets `Ctrl`+`Shift`+`M` (Mac: `Cmd`+`Shift`+`M`) of door **Meermaatsrusten** aan te vinken in **Opmaak -> Stijl -> Rusten**. Meermaatsrusten kunnen onafhankelijk van elkaar in de partituur en de instrumentpartijen worden in- of uitgeschakeld. Standaard zijn ze uitgeschakeld in de partituur en ingeschakeld in de instrumentpartijen. Standaard worden, indien meerstemmige rusten zijn ingeschakeld, alle opeenvolgingen van twee of meer lege maten automatisch omgezet in meerstemmige rusten. Je kunt het minimum aantal lege maten wijzigen dat nodig is voordat ze worden gecombineerd tot een meerstemmige rust; zie [Meermaatsrust stijl](#multimeasure-rest-style), hieronder. ### Meermaatsrust onderbreken Meermaatsrusten worden automatisch onderbroken op belangrijke punten, zoals dubbele maatstrepen, repetitietekens, veranderingen in toonsoort of maatsoort, sectie-einden, enz. Je kunt er echter voor kiezen om een ​​meermaatsrust elders te onderbreken, zoals hieronder beschreven. 1. [Meermaatsrusten uitschakelen](#enabling-and-disabling-multimeasure-rests) in de partituur of de partij 2. Klik met de rechtermuisknop op de maat waar je de meermaatsrust wilt onderbreken en selecteer [Maat-eigenschappen](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-properties.md) 3. Vink **Onderbreek meermaatsrust** in het dialoogvenster aan 4. Klik op **OK** 5. Schakel meermaatsrust opnieuw in. ### Meermaatsrust eigenschappen Je kunt de eigenschappen van meermaatsrusten bewerken in het **Meermaatsrust** gedeelte van het [**Eigenschappen**](/nl/basics/properties-panel.md) paneel: * **Getal zichtbaar**: Of het aantal maten moet worden weergegeven * **Getal correctie**: Pas de verticale positie van het getal aan ten opzichte van de standaardpositie. ### Meermaatsrust stijl Uitgebreide stijlinstellingen voor meermaatsrusten zijn beschikbaar in **Opmaak -> Stijl** onder **Rusten** en dan **Meermaatsrusten**. Om een ​​van de instellingen te wijzigen, moet het vakje naast **Meermaatsrusten** aangevinkt zijn.
* **Minimum aantal lege maten**: Het aantal opeenvolgende lege maten dat nodig is voordat een meermaatsrust wordt gecreëerd. De standaardwaarde is 1, wat misschien onlogisch lijkt, maar dit komt doordat een rust voor één maat qua opmaak en afstand nog steeds als meermaatsrust kan worden beschouwd. Als je meermaatsrust wilt gebruiken, maar niet wilt dat rusten voor één maat op welke manier dan ook als meermaatsrust worden beschouwd, stel je deze waarde in op 2 (of hoger). * **Voor enkele lege maat** (deze opties zijn alleen beschikbaar als **Minimum aantal lege maten** is ingesteld op 1): * **Gebruik normale rust**: noteer als een normale rust (meestal een hele rust). Het selectievakje **Toon cijfer '1'** bepaalt of er een '1' moet verschijnen. * **Gebruik H-balk**: gebruik in plaats daarvan een H-balk. Deze optie is niet beschikbaar als **Oude stijl meermaatsrusten** is ingeschakeld.
Meermaatsrusten vereisen over het algemeen meer horizontale ruimte naarmate ze meer maten bevatten. Met deze opties kun je precies bepalen hoe dit moet gebeuren. * **Proportioneel aan maatsoort**: de breedte van meermaatsrusten varieert afhankelijk van de maatsoort; zo vereist een rust van twee maten in een 4/4-maat meer ruimte dan een rust van twee maten in een 3/4-maat. * **Vast, gebaseerd op de maatsoort**: de breedte van meermaatsrusten varieert niet afhankelijk van de maatsoort; alle tweemaatsrusten hebben bijvoorbeeld dezelfde ruimte nodig. Je kunt de maatsoort opgeven die als basis voor deze berekening dient. De standaardwaarde, 2/4, betekent dat een rust van één maat (wanneer deze als een meermaatsrust wordt behandeld) dezelfde ruimte nodig heeft als een lege 2/4 maat. * **Minimum breedte**: de minimale breedte van een meermaatsrust * **Begrens breedte na**: bij meermaatsrusten is geen extra ruimte meer nodig zodra het aantal maten dit maximum overschrijdt.
* **Verticale positie**: de standaard verticale positie van het cijfer (standaard een halve spatie boven de notenbalk) * **Onderbreek H-balk bij overlap met het getal**: of de H-balk onderbroken moet worden wanneer het getal zodanig verschoven is dat het overlapt. * **Centreer tussen notenbalken bij instrumenten met meerdere notenbalken**: indien aangevinkt, verschijnt het getal bij een rust over meerdere maten op een instrument met meerdere notenbalken gecentreerd tussen elk paar aangrenzende notenbalken (de instelling **Verticale positie** is dan niet van toepassing). Indien niet aangevinkt, verschijnt het getal op elke notenbalk.
* **Horizontale lijndikte**: de dikte van de horizontale lijn van een H-balk. * **Marge binnen maatstrepen**: de afstand tussen de maatstreep en de verticale streep van de H-balk, aan beide uiteinden. * **Verticale lijndikte**: de dikte van de verticale lijnen die aan beide uiteinden van de H-balk verschijnen. * **Verticale lijnlengte**: de lengte van de verticale lijnen van de H-balk.
**Oude stijl meermaatsrsusten** worden aangegeven als combinaties van hele en dubbele hele rusten. Om deze stijl te gebruiken, vink je het vakje aan. De volgende opties worden dan beschikbaar: * Maximum aantal maten: het maximale aantal maten dat op deze manier genoteerd kan worden. Hierna wordt een H-balk gebruikt. * Afstand van symbolen: de afstand tussen de symbolen van de rust.

An example of an old-style multimeasure rest

## Zie ook Andere pagina's over maten: * [Maatnummering](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-numbering.md) * [Opmaat en maten met afwijkende duur](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/pickup-and-non-metered-measures.md) * [Maat eigenschappen](/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-properties.md) * [Maten toevoegen en verwijderen](/nl/basics/adding-and-removing-measures.md) * [Mensurale notatie en Mensurstrich](/nl/alternative-notation/mensural-notation-and-mensurstrich.md) --- # Agent Instructions: Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter: ``` GET https://handbook.musescore.org/nl/notation/rhythm-meter-and-measures/measure-and-multimeasure-rests.md?ask= ``` The question should be specific, self-contained, and written in natural language. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.