# Transpositie
## Overzicht
**Transpositie** is het proces waarbij de toonhoogte van een reeks noten met hetzelfde interval wordt verhoogd of verlaagd.
In MuseScore kun je de muziek transponeren met behulp van sneltoetsen of via het **Transponeer** dialoogvenster.
## Transponeren met sneltoetsen
Om met sneltoetsen te transponeren, selecteer je eerst een reeks noten (zie [Elementen selecteren](/nl/basics/selecting-elements.md)). Gebruik vervolgens een van de volgende opties, afhankelijk van hoe je de muziek wilt transponeren:
### Transponeer chromatisch
Druk op `Omhoog` of `Omlaag` om de selectie in halve tonen omhoog/omlaag te verplaatsen.
### Transponeer diatonisch
Druk op `Alt`+`Shift`+`Omhoog`/`Omlaag` om de selectie in toonladdertrappen omhoog/omlaag te verplaatsen (Mac: `Option`+`Shift`+`Omhoog`/`Omlaag`).
### Transponeer een octaaf
Druk op `Ctrl`+`Omhoog`/`Omlaag` om de selectie in octaafstappen omhoog/omlaag te verplaatsen (Mac: `Cmd`+`Omhoog`/`Omlaag`).
## Het transponeer dialoogvenster gebruiken
Het **Transponeer** dialoogvenster geeft je meer controle over transponeren, met opties om te transponeren naar geselecteerde toonsoorten of met specifieke intervallen.
Selecteer eerst een reeks noten die je wilt transponeren. (zie [Elementen selecteren](/nl/basics/selecting-elements.md)). Als er geen selectie wordt gemaakt, wordt de hele partituur automatisch geselecteerd voor transponering.
Open vervolgens het dialoogvenster door **Gereedschappen** → **Transponeer** te selecteren.
### Transponeer chromatisch
Als deze optie is geselecteerd, kun je ervoor kiezen om te transponeren naar een specifieke toonsoort of met een bepaald interval.
#### Om chromatisch te transponeren naar een specifieke toonsoort:
1. Selecteer **Naar toonsoort**.
2. Selecteer of je wilt transponeren naar de **Dichtstbijzijnde** toonsoort (ten opzichte van de huidige toonsoort van de selectie), of **Omhoog** of **Omlaag** naar de toonsoort.
3. Kies de gewenste toonsoort uit het menu.
4. Laat de optie **Transponeer toonsoorten** geselecteerd om alle bestaande toonsoorten in de selectie te transponeren (als je deze optie deselecteert, blijven alle bestaande toonsoorten ongewijzigd).
5. Laat de optie **Transponeer akkoordsymbolen** geselecteerd om alle bestaande akkoordsymbolen in de selectie te transponeren (als je deze optie deselecteert, blijven de bestaande akkoordsymbolen ongewijzigd).
6. Klik op **OK**
#### Chromatisch transponeren met een interval
Om geselecteerde noten in halve tonen omhoog of omlaag te transponeren:
1. Selecteer **Op interval**.
2. Selecteer of je de selectie **Omhoog** of **Omlaag** wilt transponeren met het opgegeven interval.
3. Selecteer de transpositie interval in het uitklapmenu.
4. Selecteer de opties voor **Transponeer toonsoorten** en **Transponeer akkoordsymbolen** naar behoefte (zie hierboven).
5. Klik op **OK**
### Transponeer diatonisch
Selecteer deze optie om de selectie met een bepaald interval te transponeren zonder de bestaande toonsoort(en) te wijzigen. **Let op**: de intervalverhoudingen tussen de tonen in de selectie zullen hierdoor veranderen!
1. Selecteer **Transponeer diatonisch**.
2. Selecteer of je de selectie **Omhoog** of **Omlaag** wilt transponeren met het opgegeven interval.
3. Laat de optie **Behoud aantal voortekens** geselecteerd om eventuele voortekens in de selectie te behouden (**Opmerking**: voortekens worden aangepast ten opzichte van de bestaande toonsoort. **Let op**: Als je dit deselecteert, worden alle bestaande voortekens bij transpositie *verwijderd*).
4. Laat de optie **Transponeer akkoordsymbolen** geselecteerd om alle bestaande akkoordsymbolen in de selectie te transponeren (zie hierboven).
5. Klik op **OK**
## Werken met transponerende instrumenten
### Getransponeerde en werkelijke/concert toonhoogte
Transponerende instrumenten (zoals de klarinet, hoorn, trompet, enz.) worden genoteerd op een andere toonhoogte (en toonsoort) dan hoe ze klinken. De genoteerde toonhoogte wordt de *geschreven toonhoogte* genoemd, terwijl de werkelijke toonhoogte de *concert* of *klinkende toonhoogte* wordt genoemd.
Standaard worden alle notenbalken weergegeven met de *geschreven* toonhoogte. Als je de partituur echter in de *werkelijke/concert* toonhoogte wilt weergeven, vink je het vakje 'Werkelijke toonhoogte' (links van het stemvorkpictogram) in de statusbalk aan.
### Het transpositie-interval instellen
Wanneer je een partituur aanmaakt in het [Nieuwe Partituur](/nl/basics/setting-up-your-score.md) of [Instrumenten toevoegen of verwijderen](/nl/notation/instruments-staves-and-systems/instruments-and-system-markings.md) dialoogvenster, worden getransponeerde toonsoorten automatisch toegepast op alle transponerende instrumenten. Mocht je de transpositie van de notenbalk echter om welke reden dan ook handmatig willen instellen, dan kun je dat als volgt doen.
1. Klik met de rechtermuisknop op de notenbalk en selecteer [Notenbalk/partij-eigenschappen](/nl/notation/instruments-staves-and-systems/staff-part-properties.md);
2. Selecteer naast 'Transpositie' onderaan het dialoogvenster het interval waarmee het instrument boven/onder de werkelijke toonhoogte klinkt. Muziek voor de Bes-klarinet is bijvoorbeeld een toon hoger geschreven dan de werkelijk toonhoogte en de transponeerinstelling is daarom een grote secunde *omlaag*.
3. Klik op `OK`.
De correcte getransponeerde toonsoort verschijnt nu in de notenbalk.
### Enharmonische notatie bepalen
De enharmonische notatie van de getransponeerde toonsoort, met kruizen of mollen, wordt ingesteld in het notenbalk/partij-eigenschappen venster (zie [Het transpositie-interval instellen](#setting-the-interval-of-transposition)).
Om de enharmonische notatie van de tonen in de partituur te wijzigen, zie [Herbepaal toonhoogtes](/nl/notation/pitch/respell-pitches.md).
---
# Agent Instructions: Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.
Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:
```
GET https://handbook.musescore.org/nl/notation/pitch/transposition.md?ask=
```
The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.
Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.