# Muzieksleutels

Muzieksleutels worden op de partituur toegepast vanuit het **Muzieksleutels** [palet](/nl/basics/using-the-palettes.md).

## De initiële sleutel voor een notenbalk instellen

Bij het aanmaken van een [nieuwe partituur](/nl/basics/setting-up-your-score.md) past MuseScore automatisch de meest geschikte sleutel(s) voor het instrument toe. Je kunt dit indien nodig eenvoudig wijzigen in het partituurvenster.

Om de sleutel helemaal aan het begin van de partituur te veranderen:

1. Selecteer de initiële muzieksleutel of de eerste maat.
2. Klik op de gewenste sleutel in het **Muzieksleutels** palet.

Of sleep de sleutel vanuit het palet naar de eerste maat van de partituur (niet naar een specifieke noot binnen de maat).

## Een muzieksleutel wijziging toevoegen

Om ergens in de partituur een sleutelwisseling toe te voegen:

1. Selecteer een noot, rust of maat (behalve de allereerste maat).
2. Klik op de gewenste sleutel in het **Muzieksleutels** palet.

Of sleep de sleutel vanuit het palet naar een noot, rust of maat (behalve de allereerste maat).

Soms is het wenselijk om direct na de beginsleutel een sleutelwisseling te hebben, die na de maatsoort en vóór de eerste noot verschijnt. Dit wordt bereikt door de sleutelwisseling toe te passen op de allereerste noot of rust van de partituur.

Houd er rekening mee dat bij het toevoegen van een sleutelwisseling alle bestaande muziek die volgt, wordt verplaatst om dezelfde toonhoogtes in de nieuwe sleutel te behouden.

## Een muzieksleutel wijziging verwijderen

Om een ​​sleutelwisseling ongedaan te maken, selecteer je deze en druk je op `Del`.

Houd er rekening mee dat beginsleutels en sleutels aan het begin van systemen niet verwijderd kunnen worden.

## De zichtbaarheid van sleutels bepalen

Meestal wordt de dominante sleutel aan het begin van elk nieuw systeem herhaald, behalve bij tablatuursleutels, die normaal gesproken slechts één keer aan het begin voorkomen.

Dit gedrag kan worden beheerd via opties in het **Stijl** dialoogvenster (**Opmaak -> Stijl**) in de **Muzieksleutels, toon- & maatsoorten** sectie onder **Muzieksleutels -> Zichtbaarheid**.

Voor sleutels die geen tablatuur hebben, kun je kiezen uit twee opties:

* **Laat alle sleutels op elk systeem zien** (de standaard)
* **Verberg alle sleutels na het eerste systeem waar ze verschijnen**: alleen laten zien bij hun eerste verschijning

Voor tablatuursleutels is er een apart selectievakje, **Verberg TAB-sleutels na het eerste systeem waar ze verschijnen**, dat standaard is aangevinkt.

Om alle sleutels op een bepaalde notenbalk te verbergen:

1. Klik met de rechtermuisknop op de notenbalk.
2. Kies **Notenbalk/partij-eigenschappen** uit het menu
3. Schakel in het dialoogvenster het selectievakje **Laat de muzieksleutel zien** uit.

## Muzieksleutelherinneringen

Wanneer een sleutelwisseling helemaal aan het begin van een systeem plaatsvindt, wordt de wisseling aan het einde van het vorige systeem aangegeven en daar een 'herinnering' (of 'waarschuwing') genoemd.

Om in te stellen of er wel of geen herinnering sleutels moeten worden weergegeven:

1. Selecteer in het menu **Opmaak -> Stijl** en kies **Muzieksleutels, toon- & maatsoorten**.
2. Schakel onder **Muzieksleutels** het selectievakje **Laat muzieksleutelherinnering zien** in.

Als de functie voor het weergeven van muzieksleutelherinneringen is ingeschakeld, kun je een individuele herinnering als volgt verbergen:

1. Selecteer de sleutel.
2. Schakel in het paneel Eigenschappen de optie **Laat muzieksleutelherinnering zien** uit.

Voor instructies over wat er gebeurt rondom herhalingen en sprongen, zie [Veranderingen en herinneringen bij herhalingen en sprongen](/nl/notation/repeats/changes-and-courtesies-at-repeats-and-jumps.md).

## Muzieksleutel en transpositie

### Octaafsleutels gebruiken

\[Wordt nog toegevoegd]

### Verschillende sleutels voor getransponeerde en werkelijke toonhoogte/concertstemming

\[Wordt nog toegevoegd]

## Positie van de sleutel ten opzichte van de maatstrepen

Wanneer een sleutel vanaf de eerste noot van een maat wordt gebruikt, wordt deze standaard meestal vóór de maatstreep getekend, behalve in bepaalde gevallen rond herhalingsmaatstrepen.

Om de positie van een sleutel ten opzichte van de maatstreep te veranderen:

1. Selecteer de sleutel.
2. In het **Eigenschappen** paneel, onder **Positie ten opzichte van maatstreep**, kies je **Voor** of **Na**.

Een sleutelwisseling die op dezelfde plaats als een herhaling of sprong plaatsvindt, maar die alleen van toepassing is op de muziek na de herhaling of sprong (dus wanneer deze doorgaat, niet springt), wordt normaal gesproken na de maatstreep geplaatst. Om dit in te stellen:

1. Open het **Stijl** dialoogvenster (**Opmaak -> Stijl**).
2. Kies **Muzieksleutels, toon- & maatsoorten**
3. Onder **Sleutels, toon- en maatsoorten bij herhalingen en sprongen** vervolgens, Wijzigingen die alleen van toepassing zijn na herhalingen en sprongen, kies tussen **Plaats sleutels vóór herhalingen** en **Plaats sleutels na herhalingen**.

In het speciale geval dat een dergelijke wijziging plaatsvindt op hetzelfde punt als een begin-eind herhalingsmaatstreep, kan de wijziging tussen het eind- en beginherhalingspunt worden geplaatst. Om dit gedrag in of uit te schakelen, schakelt u het selectievakje **Laat wijzigingen tussen eind-begin herhaling toe** in of uit.

## Muzieksleutel stijl

Er zijn nog enkele algemene stijlinstellingen voor sleutels beschikbaar in het stijldialoogvenster (**Opmaak -> Stijl**):

* In **Groottes**, onder **Klein formaat groottes**:
  * **Grootte kleine muzieksleutel** is de grootte die wordt gebruikt voor herinneringssleutels en sleutelwisselingen.
* In **Muzieksleutels, toon- & maatsoorten**:
  * Onder **Standaard TAB-sleutel** kun je kiezen tussen twee stijlen voor tablatuursleutels (**Standaard/Normaal** of **Serif/met schreef**).
* In **Afstanden**, onder **Ruimte**, vind je enkele instellingen om de afstanden tussen sleutels en andere elementen te bepalen:
  * **Sleutel tot toonsoort**
  * **Sleutel tot maatsoort**
  * **Sleutel tot noot**
  * **Sleutel tot maatstreep**
* In **Maten**, onder **Systeemkop**, nog een afstandsinstelling:
  * **Sleutel/toonsoort tot eerste noot** (dit geldt alleen aan het begin van een systeem).


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://handbook.musescore.org/nl/notation/pitch/clefs.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.