# Partituur formaat en afstanden
Deze pagina beschrijft de algemene instellingen waarmee je de opmaak van de partituur kunt bepalen. Voor meer specifieke wijzigingen in de horizontale opmaak, zie [systems-and-horizontal-spacing.md](/nl/formatting/systems-and-horizontal-spacing.md). Voor de verticale opmaak, zie [pages-and-vertical-spacing.md](/nl/formatting/pages-and-vertical-spacing.md).
## Pagina-instellingen
De instellingen waarmee de pagina-indeling en de totale grootte van de muziek worden bepaald, vind je in **Opmaak -> Pagina-instellingen**:
### Paginaformaat en margegrootte
* **Pagina-formaat**: Selecteer een van de vooraf gedefinieerde paginaformaten.
* **Breedte**: Stel een aangepaste breedte in.
* **Hoogte**: Stel een aangepaste hoogte in.
* **Staand** / **Liggend**: Stel de paginaoriëntatie in
* **Dubbelzijdig:** Indien aangevinkt, kunnen de marges (en ook de [header-and-footer.md](/nl/text/header-and-footer.md)) onafhankelijk van elkaar worden ingesteld voor oneven en even pagina's.
* **Marges oneven pagina's:** Stel de boven-, onder-, linker- en rechtermarges in voor oneven pagina's.
* **Even page margins:** Set the top, bottom, left, and right page margins for even-numbered pages. If **Two sided** is not checked, these options are disabled and the odd page margins will be applied to all pages.
{% hint style="info" %}
Het standaard paginaformaat is Letter in Noord- en Centraal-Amerika en A4 in het grootste deel van de rest van de wereld. De marges zijn standaard 15 mm, ongeacht het paginaformaat.
De standaardafstand tussen de notenbalken is 1,75 mm, wat resulteert in een notenbalk van 7 mm. Deze waarde is mogelijk automatisch verlaagd bij het aanmaken van een nieuwe partituur, als het benodigde aantal notenbalken niet op de pagina paste.
Deze standaardwaarden kunnen in sommige sjablonen anders gedefinieerd zijn.
{% endhint %}
### Schaalfactor
**Notenbalkafstand (sp)** definieert de grootte van een notenbalkruimte, d.w\.z. de afstand tussen twee notenbalklijnen. Dit is wellicht de belangrijkste instelling voor de opmaak van de partituur, aangezien de grootte van de meeste elementen in de partituur hierop wordt aangepast. (Sommige soorten elementen – bijvoorbeeld tekst, kaders en afbeeldingen – kunnen in plaats daarvan een absolute grootte krijgen. Zie de betreffende pagina's voor meer informatie over deze elementen.)
Het is mogelijk om individuele notenbalken in de partituur een andere grootte te geven, als een verhouding van deze basisgrootte (bijvoorbeeld om een aanwijzingsbalk te creëren). Zie [#staff-properties](/nl/notation/instruments-staves-and-systems/staff-part-properties.md#staff-properties).
Zie ook: [#staff-space-spatium](/nl/formatting/page-layout-concepts.md#staff-space-spatium).
### Overige instellingen
* **Nummer van de eerste pagina**: Stel het nummer in waarmee de paginanummering begint. Dit kan handig zijn als je bijvoorbeeld een titelpagina of voorwoord hebt. Negatieve getallen zijn toegestaan, getallen lager dan 1 worden niet in de partituur weergegeven.
* **Eenheid**: Ofwel **Inch** of **Millimeter**, welke waarde zal worden gebruikt voor alle relevante waarden in dit dialoogvenster.
Om alle instellingen in dit dialoogvenster terug te zetten naar de standaardwaarden, klik je op de knop **Herstel alle pagina-instellingen naar standaard**.
Als je de pagina-instellingen voor een partij wijzigt en deze instellingen op alle partijen van de partituur wilt toepassen, klik je op de knop **Pas toe op alle partijen**. Zie [#applying-styles-to-parts](/nl/basics/parts.md#applying-styles-to-parts).
## Stijl instellingen
Verticale en horizontale afstanden werken op vrijwel dezelfde manier:
* Bij verticale afstand wordt eerst de minimaal benodigde hoogte voor elk systeem berekend, vervolgens wordt het aantal systemen per pagina bepaald en daarna worden de notenbalken op elke pagina zo geplaatst dat de verticale ruimte volledig wordt benut.
* Bij horizontale positionering wordt de minimaal benodigde breedte voor elke maat berekend, vervolgens wordt het aantal maten bepaald dat op een systeem past, en daarna wordt de inhoud van die maten verdeeld om de horizontale ruimte te vullen.
Dit is vergelijkbaar met de optie 'volledig uitgelijnd' in een tekstverwerker. De precieze manier waarop deze berekeningen worden gemaakt en hoe de uitlijning en uitvulling wordt uitgevoerd, kan worden aangepast via de instellingen in **Opmaak -> Stijl -> Afstanden**.
### Verticale afstand
**Bovenmarge muziek** en **Benedenmarge muziek** specificeren de minimale afstand tussen de buitenste notenbalklijnen en de paginamarges.
**Bovenmarge verticaal kader** en **Benedenmarge verticaal kader** specificeren de standaard minimale afstand tussen verticale kaders en de dichtstbijzijnde notenbalklijn erboven en eronder. Zie [using-frames-for-additional-content.md](/nl/formatting/using-frames-for-additional-content.md).
De overige instellingen bepalen hoe MuseScore Studio de notenbalken verdeelt over de verticale ruimte op de pagina.
Wanneer **Notenbalken verticaal uitvullen** is geselecteerd, zal MuseScore zijn best doen om de notenbalken over de pagina te verdelen en alle beschikbare ruimte te vullen. Het programma probeert een gelijkmatige afstand tussen de notenbalken te creëren, maar kan ook proportioneel meer ruimte creëren tussen systemen en tussen instrumentale secties binnen systemen. De drie **Factor** instellingen bepalen dit gedrag. Dit wordt het best geïllustreerd door een voorbeeld:
De factoren zijn veelvouden van de 'basisafstand' tussen twee notenbalken. Die afstand is hier te zien tussen de fluit en de hobo, de trompet en de trombone, en de viool en de cello.
* **Factor voor afstand tussen systemen** is hier ingesteld op 4,0, wat betekent dat de afstand tussen aangrenzende systemen 4 keer de basisafstand moet zijn.
* **Factor voor afstand boven/onder haak** is ingesteld op 2,0, wat betekent dat de afstand boven of onder een haak tweemaal de basisafstand moet zijn.
* **Factor voor afstand boven/onder accolade** is op de standaardwaarde van 1,1 gelaten. In andere omstandigheden zou dat resulteren in een zeer kleine hoeveelheid extra ruimte aan weerszijden van de piano, maar hier heeft het geen effect omdat het wordt overruled door de factor voor de haakgroepen aan weerszijden ervan.
De overige opties definiëren verschillende minimum- en maximumwaarden:
* **Min. systeemafstand** en **Max. systeemafstand**: De minimale en maximale afstand tussen twee aangrenzende systemen.
* **Min. notenbalkafstand** en **Max. notenbalkafstand**: De minimale en maximale afstand tussen twee aangrenzende notenbalken.
* **Max. afstand dubbele notenbalk:** De maximale afstand tussen notenbalken die met een accolade verbonden zijn. Deze instelling is handig om te voorkomen dat de notenbalken van één instrument te ver uit elkaar komen te staan.
* **Max pagina opvulafstand:** De maximale hoeveelheid extra ruimte die kan worden toegevoegd, zodra aan alle andere criteria is voldaan, om de pagina te vullen. Dit is voornamelijk bedoeld om te voorkomen dat gedeeltelijk gevulde pagina's (met slechts enkele notenbalken) te ver verspreid worden. Als je wilt dat de notenbalken altijd uitgevuld zijn, ongeacht hoeveel er op een pagina staan, verhoog deze waarde dan naar een grote waarde.
Als **Notenbalk niet verticaal uitvullen** is geselecteerd, beginnen de notenbalken op een vaste afstand van elkaar. Deze afstand wordt vervolgens naar behoefte vergroot om overlappingen te voorkomen. Als de pagina meer dan één systeem bevat, kan er tussen de systemen (maar niet binnen de systemen) ruimte worden toegevoegd om de beschikbare ruimte op te vullen, tot een bepaalde maximumwaarde. Deze optie resulteert in de meeste gevallen in onregelmatige ondermarges over de gehele partituur.
De volgende opties bepalen dit gedrag:
* **Notenbalkafstand:** De basisafstand tussen twee aangrenzende notenbalken.
* **Afstand dubbele notenbalk:** De standaardafstand tussen notenbalken die met elkaar verbonden zijn door een accolade.
* **Min. systeemafstand** en **Max. systeemafstand**: De minimale en maximale afstand tussen twee aangrenzende systemen.
{% hint style="info" %}
Houd er rekening mee dat de maximumwaarden nooit absoluut zijn. Ze zullen worden overschreden als dat nodig is om botsingen tussen items op aangrenzende balken te voorkomen.
{% endhint %}
Er is één instelling met betrekking tot verticale afstand in **Opmaak -> Stijl -> Partituur -> Automatisch plaatsen**:
* **Min. verticale afstand:** Dit is de minimale verticale afstand die moet worden aangehouden tussen items op aangrenzende balken, tenzij automatisch plaatsen voor deze balken is uitgeschakeld. Je kunt dit volledig uitschakelen door een grote negatieve waarde in te stellen (bijv. -999), maar dan moet je wel rekening houden met de botsingen die daaruit voortvloeien.
Tot slot is het mogelijk om extra afstand boven een specifieke notenbalk te creëren (in de hele partituur) door de instelling **Extra afstand boven de notenbalk** te gebruiken in het **Notenbalk/partij-eigenschappen** dialoogvenster. Zie [#staff-properties](/nl/notation/instruments-staves-and-systems/staff-part-properties.md#staff-properties).
### Horizontale afstand
De eerste vier opties bepalen enkele fundamentele aspecten van het algoritme voor horizontale afstandsbepaling.
**Systeemdichtheid** beïnvloedt hoe MuseScore berekent hoeveel maten er in een systeem passen. Normaal gesproken moet dit op de standaardwaarde van 100% blijven staan, maar je kunt deze verhogen als je wilt dat MuseScore standaard meer maten in een systeem plaatst (wat ten koste gaat van de proportionele afstand tussen de duurwaarden), of verlagen als je standaard minder maten in een systeem wilt zien. Houd er rekening mee dat dit alleen van invloed is op de standaard beginindeling van MuseScore: het heeft geen effect op de afstand binnen een systeem dat je bijvoorbeeld [vergrendeld](/nl/formatting/systems-and-horizontal-spacing.md#system-locks) hebt.
**Afstandsratio** stelt de verhouding in tussen de benodigde ruimte voor noten met een duur in de verhouding 1:2. De standaardwaarde van 1,5 betekent bijvoorbeeld dat een halve noot 1,5 keer zoveel ruimte inneemt als een kwartnoot. Als de verhouding op 1,0 wordt ingesteld, krijgen alle noten evenveel ruimte, ongeacht hun duur. Als de verhouding op 2,0 wordt ingesteld, worden de noten volledig proportioneel aan hun duur geplaatst (dat wil zeggen dat een halve noot twee keer zoveel ruimte krijgt als een kwartnoot – in feite 'ruimte-tijdnotatie').
Je zou bijvoorbeeld een waarde van 1,6 kunnen kiezen om de verschillen iets te benadrukken, of 1,4 om ze iets te nivelleren.
{% hint style="info" %}
Houd er rekening mee dat dit slechts de 'ideale' verhoudingen tussen de duur zijn, die als uitgangspunt dienen voor de opmaak berekeningen. In werkelijkheid worden deze verhoudingen altijd beïnvloed door andere elementen zoals voortekens en verschoven noten, en worden ze bij langere duur tot op zekere hoogte aangepast, omdat het anders vrijwel onmogelijk zou zijn om meer dan één of twee maten in een systeem te plaatsen voor de meeste muziekstukken.
{% endhint %}
**Minimum maatbreedte** bepaalt de minimaal mogelijke breedte voor een maat. Dit is handig om te voorkomen dat maten die alleen een rust (of een enkele noot van die duur) bevatten, te smal worden.
**Drempelwaarde uitvullen laatste systeem** bepaalt of het laatste systeem van een sectie uitgevuld moet worden (d.w\.z. uitgerekt moet worden tot de volledige horizontale breedte van de pagina). Als de benodigde ruimte voor de maten van het systeem het percentage van de totale beschikbare ruimte niet overschrijdt, wordt het systeem niet uitgevuld. Bijvoorbeeld:
Het grote gedeelte met **Ruimte** opties dat volgt, specificeert de afstanden tussen objecten van verschillende typen. De meeste hiervan zijn absolute instellingen (bijvoorbeeld **Sleutel tot toonsoort** of **Maatsoort tot maatstreep**), maar de instellingen die beginnen met 'Noot tot...' (bijvoorbeeld **Noot tot noot** en **Noot tot maatstreep**) vertegenwoordigen slechts een minimale ruimte; de werkelijke ruimte wordt meestal groter wanneer het systeem wordt uitgevuld.
Tot slot zijn er nog enkele instellingen voor de afstand van de **Systeemkop**, oftewel de ruimte in een systeem vóór de eerste noot of rust, die meestal de sleutel en eventueel de toonsoort en maatsoort bevat.
* **Sleutel/toonsoort tot eerste noot:** De afstand tussen de sleutel of toonsoort en de eerste noot of rust.
* **Maatsoort tot eerste noot:** De afstand tussen de maatsoort en de eerste noot of rust.
* **Start van het systeem tot de eerste noot:** De afstand van het begin van het systeem tot de eerste noot. Dit kan handig zijn in situaties waar geen sleutels of maatsoorten worden weergegeven (zoals bijvoorbeeld in sommige lead sheets) en je extra ruimte wilt creëren vóór de eerste noot op de regel.
---
# Agent Instructions: Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.
Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:
```
GET https://handbook.musescore.org/nl/formatting/score-size-and-spacing.md?ask=
```
The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.
Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.