# Pagina-indelingconcepten MuseScore Studio doet over het algemeen uitstekend werk bij het automatisch rangschikken van muziek en tekst op de pagina, maar er zijn situaties waarin je mogelijk aanpassingen moet maken: * Maak de muziek groter of kleiner * Voeg ruimte toe tussen de notenbalken * Wijzig het aantal maten op een pagina * Verplaats de tekst dichter naar of verder van de notenbalk Om dit soort wijzigingen aan te brengen, is het goed om te begrijpen hoe MuseScore werkt met betrekking tot de pagina-indeling. ## Definities Leer enkele termen kennen die in de app en de handleiding worden gebruikt. ### Notenbalkafstand (spatie/spatium) De afmetingen van alle elementen op een partituur, zoals notenbalken, notenkoppen, notenstokken, voortekens en sleutels, worden aangegeven met een basiseenheid genaamd **notenbalkafstand** (of **sp** voor 'spatie/spatium') om de juiste verhoudingen te behouden. Een **sp** wordt gedefinieerd als de standaard verticale afstand tussen de middelpunten van twee lijnen op een muzieknotenbalk (of een kwart van de verticale afmeting van een volledige notenbalk met vijf lijnen, uitgaande van een hypothetische lijndikte van 0).

A measurement arrow drawn between two staff lines on a five-line staff, labeled 'Staff space (sp)'

Wanneer je een nieuwe partituur maakt, probeert MuseScore de ruimte tussen de notenbalken automatisch aan te passen, zodat alle notenbalken in eerste instantie op de pagina passen. Voor de meeste nieuwe partituren is de standaardwaarde 1sp = 1,75 mm (of 0,069 inch), wat resulteert in een notenbalkhoogte van 7 mm (of 0,276 inch). Dit is een goede notenbalkhoogte voor de meeste solomuziek, koormuziek, partituren voor kleine ensembles en individuele partijen. Lead sheets en kindermuziek kunnen baat hebben bij een grotere notenbalk. Partituren voor grote ensembles vereisen vaak een kleinere notenbalkhoogte om alle instrumenten op de pagina te laten passen. Mogelijk moet je deze waarde verder aanpassen wanneer je muziek toevoegt, als automatisch plaatsen extra ruimte tussen de notenbalken creëert om botsingen te voorkomen. Om de grootte van de **notenbalkafstand** te wijzigen: 1. Ga naar **Opmaak -> Pagina-instellingen**. 2. Pas de **Notenbalkafstand (sp)** in het **Schaalfactor** gedeelte. Zie [Partituur formaat en afstanden](/nl/formatting/score-size-and-spacing.md) voor meer informatie. ### Notenbalk Een **notenbalk** is de verzameling lijnen en tussenruimtes waarin noten worden geschreven. [Instrumenten](/nl/basics/setting-up-your-score.md#instruments) bestaan uit een of meer notenbalken. Wanneer de term 'notenbalk' in MuseScore wordt gebruikt, verwijst deze naar die ene verzameling lijnen en tussenruimtes voor een bepaald instrument in de gehele partituur. In de volgende partituur voor zang en piano vormt alles wat geel is gemarkeerd één notenbalk – de notenbalk voor de zangpartij:

Piano-vocal score with vocal staff highlighted in yellow

### Dubbele notenbalk In pianomuziek en muziek voor bepaalde andere instrumenten worden twee notenbalken gebruikt: één voornamelijk voor de rechterhand en één voor de linkerhand. Deze twee notenbalken worden normaal gesproken met accolades verbonden en worden een **dubbele notenbalk** genoemd. In het volgende fragment is het geel gemarkeerde gedeelte een dubbele notenbalk:

Piano-vocal score with grand staff (i.e. both piano staves) highlighted in yellow

### Systeem Net als tekst wordt muziek van links naar rechts en van boven naar beneden gelezen. Elke regel muziek die horizontaal over de pagina wordt gelezen, wordt een **systeem** genoemd en bevat de notenbalken en dubbele notenbalken voor alle instrumenten. In het volgende voorbeeld vertegenwoordigt het geel gemarkeerde gebied een enkel systeem:

Piano-vocal score with first system highlighted in yellow

Zelfs als een partituur slechts één notenbalk voor één instrument bevat, spreken we nog steeds van een systeem als we een regel muziek horizontaal lezen. In het volgende lead sheet is er slechts één notenbalk, maar wel drie systemen:

Single-staff jazz score with multiple systems

### Kader De meeste tekst in genoteerde muziek is gekoppeld aan specifieke noten of maten. Het kan echter ook nodig zijn om tekst te plaatsen die niet aan een specifieke noot of maat is gekoppeld – de titel aan het begin van een partituur, liedteksten aan het einde, verklarende informatie tussen systemen of zelfs tussen maten. MuseScore gebruikt hiervoor elementen die [**kaders**](/nl/formatting/using-frames-for-additional-content.md) worden genoemd. Er zijn verticale, tekst- en horizontale kaders – elk geoptimaliseerd voor een specifiek gebruik. Horizontale kaders kunnen ook worden gebruikt om scheiding te creëren tussen maten in een systeem, met of zonder bijbehorende tekst.

### Marge Een marge is een gebied waarin MuseScore normaal gesproken geen muziek of andere elementen plaatst. De paginamarge is het gebied rondom alle vier de randen van de pagina waar geen elementen worden geplaatst. De muziekmarge is het gebied tussen de boven- en ondermarge en de eerste en laatste notenbalk. De notenbalken zelf worden niet in deze marges geplaatst, maar noten en andere markeringen boven of onder de notenbalken wel. De marges worden aangepast in de [**pagina-instellingen**](/nl/formatting/score-size-and-spacing.md#page-and-margin-sizes).

--- # Agent Instructions: Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter: ``` GET https://handbook.musescore.org/nl/formatting/page-layout-concepts.md?ask= ``` The question should be specific, self-contained, and written in natural language. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.